Nöi.

Ds nüie Jahr isch ohni gross linggs u rächts z‘luege uf ds Endi vom erschte Monet zue gstampfet. Scho wieder Februar. Tempus fugit – Zit vergeit. Meischtens schnäller aber mengisch ou langsamer als eim lieb isch. Chunt immer drufah, wo mä gad drin steckt. We mä so use i d‘Wält luegt, steckemer irgendwie aller nöime drin. Äs isch scho viel Bewegends passiert i dä vergangene Wuche vom 2026. Äs git Sache wo imene andere Egge vo dr Wält passiere, wo d‘Mensche beschäftigt oder bewegt ... u äs git Sache wo direkt vor dr Nase passiere u die kümmeret niemer. Äs isch ä komisch-verdreiti Zit, wo mit vielne Useforderige ufwartet. Einigi sy scho sichtbar, anderi cha mä erahne u vo gwüssne het mä ke Plan.

 

Die aktuelli Zit stellt mit dä Mensche öpis a. Dr Unbeschwertheit begägnet mä immer sältener. Äs schint fasch so, als würde aller ä Mantel trage, wo viel z‘schwer u mit z‘vielne Schichte gnäiht worde isch. Mental sy vieli Mensche gstabelig underwägs ... im staksige Zombieschritt u nid so gschmeidig wiene Ballerina. Vilech liegts a däne Korsett wo sech d‘Lüt lö la überstülpe oder sech sogar sälber drizwänge. Je unbeweglecher das mä wird, umso verträglecher sy Yschränkige.

 

D‘Gägewart berüehrt aller u macht mit allne öpis. No vor äs paar Jahr hets eim tüecht, nume Fiinfüehligi nähme wahr was abgeit. U mitem elter wärde, wott mä am Alter d‘Schuld gä ... aber ou die junge Lüt gspüre, das öpis im Busch isch ... dr Wurm drin ... sech öpis zämebraut ... irgendwie offesichtlech u glich nid griifbar. Äs chunt eim so vor, dass mir mit überhöhter Gschwindigkeit graduus fahre ... uf ds Navi vertrouend ... ufe Bildschirm starrend, aber d‘Landschaft ignorierend ... immer schnäller ... u ner glich völlig verblüfft, wes üs frontal umene Boum wicklet. Mir glotze meh, als das mir luege.

 

D‘Jahreslosig isch ä biblische Leitvärs wo vo dr Ökumenische Arbeitsgmeinschaft für Bibelläse (ÖAB) usgewählt wird u dä Chrischte als Inspiration für ds jewilige Jahr söll diene. Für ds 2026 isches dä ...

 

«Gott spricht: Siehe, ich mache alles neu!». (Offenbarung 21,5)

 

Dä Spruch verkündet d‘Wiederhärstellung vo dr Schöpfig i vollkommener Harmonie mit Gott. Äs git no witeri Interpretatione woni nid gnauer druf ygah, wills süsch äs Kapitel für sich wär. Klar isch, das «NEU» i üsem Verständnis immer nachere Veränderig verlangt ... d‘Ablösig vo Altem ... ds Loslah vo Vertroutem ... nid immer isches so, das derbi ds Alte gänzlech verschwindet. Äs isch durchuus ou ä Symbiose vo Gwohntem u Nöiem möglech. Wieviel «nöi» das jewils Platz het, chunt ou immer chli drufah wär dervo betroffe isch. Zurzit isch da derzue ä spezielli Mischig im Gange ... technisch chas nid schnäll gnue vorwärts ga mitem nöie smartphone version 25 (oder so), u glichzitig isch i dr Unterhaltigsbranche u Popkultur d‘Rückkehr i vergangeni Jahrzähnt, spür- u sichtbar. D‘Filme, Musig u d‘Mode orientiert sech gad starch a dä 80er u 90er. Die Mischig übertreit sech ou uf d‘Lüt ... äs isch nid nume ä Trend sondern Sehnsucht.

 

Nöis chunt nid immer guet a. Aber vilech isch dä Begriff «nöi» ou ufene Art abgnützt. Är wird sire Bedütig gar nümme i jedem Fall grächt. Mengisch gits vilech gad kes passenders Wort. «Anders» würd vilech d‘Erwartige weniger uecheschruube als «NEU!». Hm. Kommunikation isch ja sowieso dr absolut Endgägner ... wie mä hüt so seit. Kommunikation sött nid Intrepretation sy. D‘Lüt rede zwar mitenand, verstöh sech aber glich vielmals nid. Nid würklech. Mengisch tüe sies nid. Mengisch wei sies nid. Die nonverbali Kommunikation isch immer no die dütlechschti. We öpper ä Lätsch macht isch vieles klar u we öpper mit dä Ouge strahlet, ou.

 

Zu dr Vielfalt vo kommunikative Missverständnis oder i däm Fall, vo ganz gnauer Analyse, ä härzigi Anekdote vom letschte Summer. Äbefalls passend zum Titel. D‘Emma u ig sy dusse im Grüene gsi. Am umetobe u mitem bunte Ball am Schutte. Zmitts im Spurt macht d‘Emma ä gspielti Halb-Pirouette, lat sech i ds Gras la plumpse u schnuufet lutstarch us. Ig säge: « ... uh, itz bisch kapputt gäll!» Da druf lüpft d‘Emma ihre Lockechöpfli u seit liecht empört: «Nei. D‘Emma nöi!» I ha so müesse lache. Äs hetmer so öpis vo ufzeigt, das üser Alltagsgspräch gspickt sy mit Floskle, Worthülse u vielmals überzeichnete Formulierige.

 

Item. 2026. Ds «nöie» Jahr. Bi üs faht das am 1. Jänner a. I anderne Kulture nid. Irgendwenn später. Mir definiere das «nöi» düre Start vo üsem Kalender. Würdemer üs aber nid nachem Kalender richte, wär dr Afang vom Jahr im Früehlig doch passender. We alles blüieht u grüent. Vilech wäri mängs entspannter, wemer dr Fokus nideso uf ds «nöi» würde setze, sondern eifach mitem Rythmus vo dr Natur würde mitgroove. Go with the Flow.

 

Uf was wotti eigentlech use? Hm? Vilech, das mä Begriffe wo sprachlech definiert sy u über öpis gstülpt wärde, darf hinderfrage. Mä darf kritisch blibe ... besser gseit: mä mues. «Nöi» isch nid outomatisch besser u «alt» nid gad schlächter. Nöi mues nid immer ersetze, sondern cha ergänze. Alt mues nid eifach wäg, sondern cha blibe. Näbscht däne Schlagwörter, wärde mir gägewärtig neonliecht-gräll mit Wägwiiser, Aleitige, Lifehacks, Tutorials, Influenzer, Vorgabe, Blaupousene, digitalem Alleswisser u unzähligem meh überfluetet, so dases chum no Ruum für Rueh het. Mir chunts vor, das we hützutags d‘Intuition oder ds Buuchgfüehl ysetzt, glich no zur Sicherheit Chat-GPT gfragt wird, öb mä da druf cha vertroue. Hm. Die richtigi Balance z‘finde, zwüsche digital u analog, isch wichtiger denn je.

 

Ire Zit wo so vieles i Bewegig isch, u sech mengisch wiene Schifffahrt uf stürmischer See afüehlt, sueche d‘Mensche Halt. Dr Schiffsmascht, d‘Reeling oder dr Rettigsring, sy im Alltag dr Rückzug i die eigete vier Wänd (nennt mä übrigens «Cocooning»), d‘Agenda wo vor Spontanität bewahrt, ds Handy wo wie Scheuklappe würkt ... Ja, vilech macht «nöi» Angscht, wills ds Gwohnte düreschüttlet. D‘Routine isch i Gfahr! Aber die vermeintlechi Unsicherheit darf aber ou dr Gwunder wecke ... u das isch doch spannend – scho nume im Wort Gwunder steckt ganz viel Wunder! Ou hie: Balance.

 

Im Film «Nachts im Museum» gits ä schöne Dialog zwüschem Theodore Roosevelt u am Nachtwächter Larry, wo am grosse Ungwüsse, dr Unplanbarkeit u allem Nöie ä gwüssi Liechtigkeit git ...

 

Theodore Roosevelt: «Es isch Zit für dis nächschte Abentüür.»

Larry: «I weiss no nidemal was ig morn mache.»

Theodore Roosevelt: «Wie ufregend!»

 

Das isch doch ä guete Abschluss u brucht gar nümme viel Ergänzig. Öb Nöis chunt oder alles bim Alte blibt isch weniger wichtig, als  das mä d‘Veränderige wahrnimmt, häreluegt u gspürt wases mit eim macht. Was mä när tatsächlech drus macht, isch jedem sälber überlah ...