What’s up?! Dä Song kennt jede. Im Radio. Uf MTV. I TV-Shows. Ig weis no guet, wo dä überall isch gloffe. Das Lied isch im 1992 usecho. 34 Jahr isch das här. Krass! Wie doch Zit vergeit. Aber äs isch schön we mäs darf erläbe. «What’s up» isch im vergangene Jahr über Tik Tok wieder in aller Ohre gsi u het ou gad ersch ä guete Moment im Film «Masters of the universe» übercho. Passend zu dere erneute Ufmerksamkeit isch d’Band 4 Non Blondes wieder uf Tour u veröffentlecht scho gli äs nöis Album. Cool!
Eigentlech isch «What’s up» nie wäg gsi. I dä 90er Jahr het dä Song scho tönt, als hätti är denn vor guet drüezwenzg Jahr am legendäre Woodstock-Festival scho d’Masse begeischteret ... u wiederum über drissg Jahr speter funktionierter geng no. Zitlos. Ä Song wo mit dr Musig u vor allem mitem Tegscht, am Zitgeischt direkt i d’Ouge luegt, findet immer wieder Ghör. U gad itz, i üsere Gägewart, passter genauso guet wie denn. Wahrschinlech no besser.
D’Linda Perry, d’Frontfrou vo de 4-Non-Blondes, het imene Interview verzellt, dass dr Tegscht ä ziemlech gnaue Beschrieb vomene Moment isch gsi, wo sie amene Morge ds San Francisco usem Fenschter i d’Wält het gluegt. Alles wo sie bewegt u berührt het, politischi Unruhe, d’Frouerächt wo tschalpet sy worde, aller Ungrächtigkeite u Unschtimmigkeite, sy uf einisch uf sie prasslet ... u sie het sech gfragt, wie sie das alles söll wägstecke! Us däm Gfüehl use u däre Ratlosigkeit, het sie d’Gitarre packt u eifach afah spiele u singe ... d’Wort sigere eifach zuegfalle. Dr Räscht isch Gschicht.
Zu däm Fenschter i ihrem Appartment, wo d’Linda dazumal het usegluegt, sy i üsere Gägewart symbolisch no zahlriichi Fenschter meh derzue cho ... die digitale. Dert i däm wältwiite Netz, tüe sech no unzählegi witere Abgründ meh vo dr Menschheit uf. U mit all däne Gschehniss wo i de letschte Jahr, dä letschte Mönet, Wuchene, Tage (u gad i däm Moment) uf üsere Wältbühni passiert sy u passiere, entlockts eim im Minimum äs lut bäggets «Was isch los?!» Dr moralisch Zerfall vo üsere Gsellschaft verwäbt sech mit dä Ateile us dr analoge u digitale Wält zumene riesige Teppich miteme hässleche Muschter ... u under dä wärde no aller gruusig-dunkle Gheimniss gwüschet.
U ufzmal isch d’Fuessball-WM. U ner passiert uf dr Wält überraschend wenig ...
... oder zmindscht die «grosse» Themene sy plötzlech so guet wie verschwunde. D’Medie lege dr Fokus uf d’Unterhaltig. Brot u Spiel. Das het ja scho bi dä Römer funktioniert. Dr Begriff «Brot u Spiel» (lat. panem et circenses) wird am Satiriker Juvenal usem antike Rom zuegschribe. Hüt brucht mä «Brot u Spiel» nachwievor i dr Politik- u Gsellschaftskritik. Dä Begriff beschribt d’Absicht vo de Machthaber, ds Volk mit oberflächliche Vergnüegige vo schwerwiegende, gsellschaftliche oder politische Probleme u Entscheide abzlenke.
Öb das so isch oder äbe nume als spitzzüngigi Gsellschaftskritik cha agluegt wärde, cha jede für sich sälber usmache. Da dä Begriff d’Jahrhundert het überläbt, darf mä dere Vorgehenswiis Gloube schenke. We mä use i d’Wält u zrügg i d’Gschicht luegt, stuunet mä mengisch, das d’Menschheit geng no da isch. Aber i jeder Ära hei mir Mensche mit erstuunlechi Erfindige u Innovatione uftrumpfet u so mit üsem natürleche Überläbensinstinkt Wäge gfunde, z’bestah. Aktuell versuechemer d’KI so z’trimme, dass sie lieber früecher als speter üse Intellekt überflüglet. So blibe mir mit üsne Absichte u Tate, erfüllt mit Pioniergeischt aber irgendwie zuenähmend ou rückständig. Äs schint, dasmer üs scho immer eher am Usse als am Inne hei gwidmet. Äs schint dasmer lieber d’Maschine fördere, als d’Menschlechkeit. Öb üs das de zum Verhängnis wird, wärdemer gseh ...
Egal i weler Zit vo dr Menschheit – äs luuthals bäggets «Was isch los?!» isch immer mal wieder nötig gsi ... isch nötig ... u wird fasch sicher nötig blibe. Dä Usruef enderet zwar nüd a dä Umstend, prangeret sie aber a. U mengisch setzt ä verzwiflete Schrei – ou wes i däm Fall nume ä Frag isch – öpis i Gang.
WHAT'S UP?
Um «What's up?» no chli töifer z'erkunde, hani dä starch, zitlos Song probiert i d’Mundart z'übertrage. We mäs wett überall la riime, müessteme z'fescht schrüble ... aber äs geit ja meh um d'Wort u nid ume Reim. Thank you Linda für dä Hammer Song. We die akustischi Gitarre faht afah schrumme, bruchts nume äs paar Sekunde u mä isch mitts drin i dr Gschicht u dä Gfüehl ...
What's up?
Linda Perry, 4 Non Blondes
Füfezwenzg Jahr Läbe u i versueche geng no
uf dä riesegross Hubel voll Hoffnig ueche z’cho ...
... uf dr Suechi nacheme Ziel.
Ig ha schnäll verstande – denn woni gwüsst ha dasi sött –
dass d’Wält usere Brüederschaft zwüsche Mensche besteit ...
... was das ou immer bedütet.
U so gränneni mengisch, wenn ig im Bett liege,
nume um all das usezlah wo i mim Chopf isch.
U ig füehle mig äs Bitzli komisch.
U de wacheni am Morge uf u stah use u ig schnuufe töif i
u würde richtig high ... u ig bäägge so lut ig cha: «Was isch los?!»
U ig säge Hey-ey-ey, hey-ey-ey ...
... ig säge: «Hey, was isch los?!»
Uh ... uh ... uuuhhh ...
U ig gibemer Müeh, oh Gott, gibemer gnue Müeh?
I gibemer würklech die ganzi Zit Müeh, i däre Gsellschaft!
U ig bäte, oh Gott, bäteni gnue?
I bäte jede einzeln Tag fürne Revolution!!!
U so gränneni mengisch, wenn ig im Bett liege,
nume um all das usezlah wo i mim Chopf isch.
U ig füehle mig äs Bitzli komisch.
U de wacheni am Morge uf u stah use u ig schnuufe töif i
u würde richtig high ... u ig bäägge so lut ig cha: «Was isch los?!»
U ig säge Hey-ey-ey, hey-ey-ey ...
... ig säge: «Hey, was isch los?!»
...
Kommentar schreiben